امروز: جمعه 02 تیر 1396 برابر با 23 جون 2017

اخبار مهم روز
سال نو مبارک... - چهارشنبه, 28 اسفند 1392 00:00
جداول مصلحات و طبع خوراکیها - چهارشنبه, 01 آبان 1392 23:02

چگونگی هضم و تولید اخلاط چهارگانه :

  • جمعه, 22 خرداد 1394
  • نوشته شده توسط  صادقیان
  • اندازه نوع خط کاهش اندازه نوع خط افزایش اندازه نوع خط

 

چگونگی هضم و تولید اخلاط چهارگانه :

غذا جسمى است كه قابليت آن را دارد كه بخشی از بدن انسان شود.

بايد دانست هنگامى كه غذا وارد معده مى‏شود، پس از هضم اول تبدیل به ماده‏ اى شبيه به لعاب آش جو میگردد كه اطبا آن را كيلوس یا کشکابه مى‏خوانند.

سپس، بخش صافى كيلوس، به سبب قوه دافعۀ روده ها و جاذبۀ كبد، از راه رگ‏هايى به نام ماساريقا(شکل1) جذب كبد مى‏شود و در آن بر اثر حرارت كبدى پخته شده (نضج مى‏يابد) كه اطبا آن را كيموس‏[1] می نامند.

 

در هضم دوم که در کبد صورت می گیرد کیلوس تبدیل به کیموس(مایعی غلیظ که بعبارتی همان اخلاط هست) شده که حال مى‏گوييم :

- کف زرد رنگ پديد آمده، صفراى طبيعى

- دُرد به جا مانده، سوداى طبيعى

- بخش لطيف ماده سوخته، صفراى ناطبيعى

- و بخش غلیظ آن، سوداى ناطبيعى

- و ماده خام پديد آمده، بلغم است.

- آن بخش صافى نيز كه از ميان اينها نضج(پختگی) كامل يافته خلط دم است.

بنابراین بدن انسان و سایر حیوانات تشکیل شده از این چهار خلط سودا، بلغم، دم و صفرا می باشد که هر کدام از این اخلاط صفتی داشته و به دو دسته طبیعی و غیر طبیعی تقسیم میشود که بخش طبیعی آن وظایفی مهم به عهده دارند که عبارتند از:

 

دم(خون) طبیعی:

ساخت عضلات، قلب، کبد و... و غذا دادن بدن و و گرم و تر نگهداشتن آنست.

 

صفرا طبیعی:

غذا دادن اعضایی که لازم است که از آن تغذیه شوند مانند ریه.

لطیف و رقیق ساختن خون تا به آسانی از عروق ریز و تنگ عبور کند.

تحریک روده ها تا نیاز به دفع مدفوع را اطلاع دهد.( یعنی با ایجاد سوزش در روده ها به فرد هشدار دفع مدفوع را می دهد.)

 

بلغم طبیعی:

آماده غذای بدن شدن و مرطوب نگاهداشتن آن(یعنی بلغم خون ناپخته است و با افزایش حرارت تبدیل به خون شده و غذای قسمتهایی که به خون نیاز دارند می شود، مانند : مغز، رشته های عصبی، نخاع و ....)

 

سودای طبیعی:

ایجاد اشتها در فرد.

غذای بعضی از اندام همچون : استخوان، ناخن و مو.

 

هرکدام از اخلاط فوق دارای طبیعتی میباشد. مثلا: دم(خون) گرم و تر است. صفرا، گرم و خشک. سودا، سرد و خشک و بلغم، سرد و تر می باشد.

 

اگر یکی از این اخلاط  با توجه به علائمی که در منابع آمده در فرد بارز و زیاد باشد آن مزاج پایه ای و جبلی فرد را هر چند به غلط، با آن می شناسند مثلا می گویند فرد دموی ست یا صفراوی یا سوداوی و یا بلغمیست.

مثلا فرد صفراوی خصوصیات زیر در او آشکارتر است:

موهای مجعد و تیره.

پیشانی بلند و گاهی با ریزش مو در جلوی سر.

صورت کشیده.

لاغر اندام.

داراری سینه ای فراخ.

عروق دستها برجسته و کلفت.

تراکم مو در بدن در بیشتر موارد به دلیل گرمی بیش از حد کم میباشد.

زود عصبی می شوند و زود پشیمان.

شجاع.

عجول.

حافظه بسیار خوب همراه با عدم تمرکز.

 



[1] در معنا و مصداق كيلوس و كيموس ميان اطبا و اهل لغت اختلاف است و گاه آن دو را به جاي هم به كار مى‏برند. اختلاف دوم در دلالت اين الفاظ بر ماده يا عمل انجام شده است. در اين ميان، به نظر مى‏رسد حق همان است كه صاحب خلاصة الحكمة در اين باب آورده و بدين نكته تصريح كرده كه فرآيند هضم اول را كيلوس و فرآيند هضم دوم را كيموس خوانند:« چون غذا وارد معده گردد و طبيعت مدبّره بدنيه به توسط حرارت غريزيه و قوّت هاضمه در آن تصرّف نمايد و صورت نوعيه آن را بشكند و به صورت كشكابِ ثخينِ غليظي گرداند و خودْ از آن متأثر و متغيّر نگردد- و اين را" هضم اوّل" و به زبان سرياني" كيلوس" و" هضم كيلوسي" نامند. و چون رطوبات رقيقة صافيّة آن به واسطه عروق دقيقه شَعريّه كه" ماساريقا" نامند و از قعر معده رسته به كبد متصل شده، به كبد منجذب گردد و حرارت كبدي در آن تصرف نمايد و طبخ و نضج دهد، آن را به زبان سرياني" كيموس" نامند. و در اين طبخ و نضج اجزاى خفيفه لطيفه از اجزاءِ ثقيله كثيفه و متوسطه نيز از هم جدا و امتياز يابند و چهار چيز حاصل گردد». خلاصة الحكمة، ج 1، رويه 57.

2108 بازدید
رای دادن به این مورد
(1 رای)
منتشر شده در مبانی طب سنتی
کد خبر: 313

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی

با ما در تماس باشید

 

‪Google+‬‏

حالت های رنگی